Kasseien en kleiklinkers voor openbare ruimte: van waaltjes tot Kandla

Kasseien en kleiklinkers zijn terug in het straatbeeld. Steden kiezen voor historische uitstraling, gemeentes voor duurzaamheid, en landschapsarchitecten voor materialen die niet aan trends gebonden zijn. Maar welke bestrating past bij welk project? Deze pillar-blog overloopt de belangrijkste natuursteenkasseien en gebakken kleiklinkers die ABW Bestratingen plaatst in openbare ruimte, vergelijkt hun toepassingen en geeft advies over duurzame aanleg. Belangrijk om te weten: kasseien zijn uit natuursteen gehouwen, kleiklinkers uit gebakken klei. Beide zijn duurzaam en herbruikbaar, maar het zijn twee aparte materiaalfamilies.

Welke soorten gebruikt ABW in openbare projecten?

Het Vlaams en Belgisch landschap kent twee grote families: natuursteenkasseien en gebakken kleiklinkers. Elke familie heeft eigen subtypes met eigen toepassingen. De keuze hangt af van budget, gewenste uitstraling, belasting en doelpubliek.

•  Boerenkasseien (natuursteen): ruwe natuursteen, authentieke look. Voor pleinen met rustieke uitstraling.

•  Gezaagde kasseien (natuursteen): vlakke bovenkant, hetzelfde materiaal als boerenkasseien. Comfortabeler voor wandelaars en fietsers.

•  Kandla kasseien (natuursteen): Indiase zandsteen, populair sinds de jaren 2020. Goede prijs-kwaliteit en kleurvarianten.

•  Hollandse kleiklinkers (gebakken klei): gebakken klei, traditionele uitstraling, ideaal voor historische pleinen en winkelstraten.

•  Waaltjes (gebakken klei): miniformaat kleiklinkers (5x10cm), klassieke kleurspeling. Vaak voor monumentale heraanleg.

Boerenkasseien en gezaagde kasseien: natuursteen voor de openbare ruimte

Boerenkasseien zijn ruwe natuursteen-kasseien met een onregelmatig oppervlak. Hun rustieke look past bij landelijke pleinen en historische marktplaatsen. Het nadeel is comfort: voor wandelaars met rolwagens of fietsers is het ongelijke oppervlak minder vriendelijk.

Gezaagde kasseien lossen dat probleem op. Hetzelfde natuursteen-materiaal wordt machinaal afgezaagd tot een vlakke bovenkant. Het resultaat is een kassei met dezelfde uitstraling en duurzaamheid, maar met een oppervlak waarop kinderwagens, rolstoelen en fietsers comfortabel rijden. Voor toegankelijke openbare ruimte is gezaagd vandaag de standaard-keuze.

Kandla en moderne natuursteen-kasseien

Kandla kasseien komen uit de Kandla-regio in Rajasthan en bestaan uit een lichte zandsteen. Het materiaal heeft warme okergele tot grijsbruine kleurspeling en is goed bestand tegen vorst-dooi-cycli.

De Kandla-keuze wint terrein in gemeentepleinen, winkelstraten en bedrijfsentrees. De prijs ligt onder die van Belgische natuursteen, terwijl de visuele kwaliteit hoog blijft. Voor projecten met beperkt budget maar hoge esthetische verwachtingen is Kandla daarom een populaire optie.

Waaltjes en Hollandse kleiklinkers: gebakken klei met traditie

Hollandse kleiklinkers en waaltjes zijn geen kasseien maar kleiklinkers, gebakken uit klei, met hun oorsprong in de zeventiende eeuw. De kleine formaten en de natuurlijke kleurschakeringen van gebakken klei maken ze de eerste keuze voor historische stadskernen en beschermde dorpsgezichten. Net als kasseien zijn ze volledig duurzaam en herbruikbaar.

Voor de openbare ruimte komen waaltjes vooral tot hun recht in voetgangerszones en pleinen waar het verkeer beperkt blijft tot lichte belasting. Hollandse kleiklinkers verdragen meer en worden ingezet in winkelstraten en bredere stadsentrees.

ABW Bestratingen plaatst beide types in verschillende verbanden, waaronder keperverband, halfsteens en visgraat. Het verband bepaalt mee de visuele richting en de structurele sterkte van het oppervlak.

Hoe leg je kasseien en kleiklinkers duurzaam aan?

Een goed geplaatste kassei of kleiklinker kan vijftig tot honderd jaar meegaan. Drie elementen bepalen de levensduur:

•  Onderbouw: een stabiele draagvloer met voldoende dikte (minimum 25 cm voor voertuigbelasting) en correcte verdichting voorkomt verzakkingen.

•  Voegmateriaal: keuze tussen zand, splitvoeg of speciaalmortel afhankelijk van belasting en gewenste uitstraling.

•  Afwatering: minimum 2% helling richting afwateringspunten. Stilstaand water versnelt slijtage.

Voor de planning-impact is de geleg-snelheid belangrijk om te weten. Bij ABW Bestratingen legt een gespecialiseerde ploeg gemiddeld 200 vierkante meter kasseien of kleiklinkers per dag. Voor een plein van 2.000 vierkante meter betekent dat tien werkdagen per ploeg. Met de faseringen-aanpak kan dat pleinoppervlak bovendien met meerdere ploegen tegelijk aangepakt worden.

Renoveer je een historisch plein of leg je een nieuwe stadsentree aan? Vraag een vrijblijvend advies over de beste keuze tussen kasseien of kleiklinkers. Bel ABW Bestratingen op +32 14 68 96 00.